Qərbi Kaspi Universiteti · Təbiət Elmləri Kafedrası

Beynəlxalq Tibbi və Anatomik Terminlər Lüğəti (TA2 Standartı)

Tələbə və tədqiqatçılar üçün rəsmi Terminologia Anatomica (TA2) kodları, fonetik səsli tələffüzü (TTS), klinik təsviri və 3-dilli qarşılığı (Latın, İngilis, Azərbaycan) ilə tərtib edilmiş elmi lüğət.

WCU Beynəlxalq Tibbi Nomenklatura Mərkəzi

Anatomiya və Laboratoriya Terminləri Lüğəti

Terminologia Anatomica 2 (TA2) beynəlxalq standartı əsasında Latın, Azərbaycan və İngilis dillərində rəsmi tibbi təriflər və klinik korrelyasiyalar.

Göstərilir: 45 / 45 termin
ÜmumiTA2: 0001

Anatomia systemica

Az: Sistemli Anatomiya
En: Systemic Anatomy

İnsan orqanizminin quruluşunu funksional orqan sistemləri üzrə (skelet, əzələ, ürək-damar, sinir və s.) tədqiq edən fundamental morfoloji elm.

Klinik: Klinik müayinə və cərrahi planlamanın təməl bazasıdır.
ÜmumiTA2: 0005

Physiologia clinica

Az: Klinik Fiziologiya
En: Clinical Physiology

Sağlam və patoloji şəraitdə orqanların, hüceyrələrin və biokimyəvi sistemlərin funksional fəaliyyətini öyrənən elm.

Klinik: Xəstəliklərin patogenezinin aydınlaşdırılmasında mühüm rol oynayır.
ÜmumiTA2: 0010

Histologia generalis

Az: Ümumi Histologiya
En: General Histology

Dörd əsas toxuma qrupunun (epitel, birləşdirici, əzələ, sinir) mikroskopik və submikroskopik təşkilini öyrənir.

Klinik: Bioptatların histopatoloji qiymətləndirilməsində qızıl standartdır.
Ürək-damarTA2: 3842

Cor

Az: Ürək
En: Heart

Döş qəfəsinin orta divararalığında yerləşən, dörd kameralı (iki qulaqcıq, iki mədəcik) boşluqlu əzələvi nasos orqanı.

Klinik: Miokard infarktı tac damarlarının kəskin trombozu nəticəsində yaranır.
Ürək-damarTA2: 3870

Myocardium

Az: Miokard
En: Myocardium

Ürək divarının ən qalın təbəqəsi; şaxələnən kardiomiositlərdən və kalsium ionları ilə tənzimlənən yığılma aparatından ibarətdir.

Klinik: Sol mədəcik divarı böyük qan dövranının təzyiqini təmin etmək üçün 11-14 mm qalınlığındadır.
Ürək-damarTA2: 3885

Endocardium

Az: Endokard
En: Endocardium

Ürək kameralarını və qapaq taylarını daxildən örtən nazik, hamar endotelial və subendotelial qat.

Klinik: Bakterial endokardit zamanı qapaqlarda vegetasiyalar və destruksiya yaranır.
Ürək-damarTA2: 3900

Pericardium

Az: Perikard (Ürəkönü kisə)
En: Pericardium

Ürəyi və böyük damarların köklərini əhatə edən xarici fibroz və daxili ikiqatlı seroz qişa.

Klinik: Perikard boşluğunda maye toplanması ürək tamponadasına səbəb ola bilər.
Ürək-damarTA2: 4050

Aorta

Az: Aorta
En: Aorta

Sol mədəcikdən başlayan, qalxan hissə, qövs və enən aortadan ibarət bədənin ən iri elastiki magistral arteriyası.

Klinik: Aorta anevrizması və disseksiyası həyati təhlükəli cərrahi təcili vəziyyətdir.
Ürək-damarTA2: 4120

Arteria coronaria dextra / sinistra

Az: Sağ və Sol Tac Arteriyaları
En: Right / Left Coronary Artery

Aorta soğanağının Valsalva cibindən çıxaraq miokardı oksigen və qida maddələri ilə təchiz edən əsas damarlar.

Klinik: Sol ön enən şaxənin (LAD) tıxanması geniş ön divar infarktına gətirib çıxarır.
Ürək-damarTA2: 3965

Valva mitralis (bicuspidalis)

Az: Mitral Qapaq
En: Mitral Valve

Sol qulaqcıqla sol mədəcik arasında yerləşən, iki taydan (ön və arxa) ibarət atrioventrikulyar qapaq.

Klinik: Mitral stenoz revmatizm nəticəsində tayların bitişməsi ilə inkişaf edir.
Ürək-damarTA2: 3940

Valva tricuspidalis

Az: Üçtaylı Qapaq
En: Tricuspid Valve

Sağ qulaqcıqla sağ mədəcik arasında yerləşən, üç taydan (ön, arxa, arakəsmə) ibarət qapaq mexanizmi.

Klinik: Sağ mədəcik sistolası zamanı qanın sağ qulaqcığa requrqitasiyasının qarşısını alır.
HəzmTA2: 2780

Hepar

Az: Qaraciyər
En: Liver

Sağ qabırğaaltı və epiqastral nahiyədə yerləşən, öd hasilatı, plazma zülallarının sintezi və detoksikasiyanı həyata keçirən ən böyük parenximatoz vəzi.

Klinik: Siroz zamanı qaraciyər kələ-kötürləşir və qapı venasında portal hipertenziya formalaşır.
HəzmTA2: 2620

Gaster (Ventriculus)

Az: Mədə
En: Stomach

Qida borusu ilə onikibarmaq bağırsaq arasında yerləşən, xlorid turşusu və pepsinlə ximus əmələ gətirən J-şəkilli əzələvi orqan.

Klinik: Helicobacter pylori infeksiyası mədə və 12-barmaq bağırsaq xora xəstəliyinin əsas səbəbidir.
HəzmTA2: 2840

Pancreas

Az: Mədəaltı Vəzi
En: Pancreas

Retroperitoneal yerləşən, həzm fermentləri (ekzokrin) və Langerhans adacıqlarında insulin/qlükaqon (endokrin) ifraz edən qarışıq vəzi.

Klinik: Beta hüceyrələrinin autoimmun zədələnməsi I tip şəkərli diabetə səbəb olur.
HəzmTA2: 2680

Duodenum

Az: Onikibarmaq Bağırsaq
En: Duodenum

Nazik bağırsağın 25-30 sm uzunluğunda C-şəkilli başlanğıc hissəsi; böyük duodenal məməciyə (Fater) ümumi öd axarı və pankreas axarı açılır.

Klinik: Xlorid turşusu ilə neytrallaşmamış qida kütləsi xora yaranması üçün risk faktorudur.
HəzmTA2: 2715

Jejunum

Az: Acı Bağırsaq
En: Jejunum

Nazik bağırsağın orta hissəsi; sıx bağırsaq xovları və mikroxovlar hesabına sorulma sahəsi 200 m²-ə çatır.

Klinik: Qlükoza, aminturşular və suda həll olan vitaminlər əsasən burada sorulur.
HəzmTA2: 2730

Ileum

Az: Qalça Bağırsaq
En: Ileum

Nazik bağırsağın son şöbəsi; selikaltı qatında çoxsaylı qrup halında limfa follikulları (Peyer düyünləri) saxlayır.

Klinik: B12 vitamini və öd duzları xüsusilə terminal qalça bağırsaqda qana keçir.
HəzmTA2: 2760

Appendix vermiformis

Az: Soxulcanabənzər Çıxıntı (Appendiks)
En: Appendix

Kor bağırsağın aşağı-arxa divarından ayrılan, zəngin limfoid toxumalı immunitet və bağırsaq mikroflorası rezervuarı.

Klinik: Mənfəzinin fekalitlə tıxanması kəskin appendisit cərrahi təcili vəziyyətinə gətirib çıxarır.
HəzmTA2: 2770

Colon

Az: Çənbər Bağırsaq
En: Colon

Yoğun bağırsağın qalxan, köndələn, enən və siqmavari şöbələrindən ibarət, su və elektrolitlərin geriyə sorulduğu şöbəsi.

Klinik: Tenealar (əzələ zolaqları) və haustralar yoğun bağırsağın səciyyəvi əlamətləridir.
SinirTA2: 5200

Encephalon

Az: Baş Beyin
En: Brain

Kəllə boşluğunda yerləşən, təxminən 86 milyard neyrondan və qliya hüceyrələrindən ibarət mərkəzi sinir sistemi orqanı.

Klinik: İşemik insult zamanı beyin damarının tıxanması müvafiq nahiyənin iflicinə səbəb olur.
SinirTA2: 5600

Cerebellum

Az: Beyincik
En: Cerebellum

Kəllənin arxa çalxasında yerləşən, hərəkətlərin dəqiq koordinasiyası, tarazlıq və əzələ tonusunu idarə edən şöbə.

Klinik: Beyincik zədələnməsi zamanı ataksiya, tremor və nistaqm meydana çıxır.
SinirTA2: 5400

Truncus encephali

Az: Beyin Kötüyü
En: Brainstem

Uzunsov beyin, körpü və orta beyindən ibarət; tənəffüs və damar-hərəki həyati mərkəzləri saxlayan sütun.

Klinik: Beyin kötüyünün zədələnməsi spontan tənəffüs və ürək döyüntüsünün dayanması ilə nəticələnir.
SinirTA2: 5100

Medulla spinalis

Az: Onurğa Beyni
En: Spinal Cord

Onurğa kanalında foramen magnumdan L1-L2 fəqərə səviyyəsinə qədər uzanan silindrik sinir toxuması sütunu.

Klinik: Lumbosakral ponksiya onurğa beyni zədələnməsinin qarşısını almaq üçün L3-L4 və ya L4-L5 arasından aparılır.
TənəffüsTA2: 3200

Pulmones

Az: Ağciyərlər
En: Lungs

Döş qəfəsində yerləşən, xarici mühit havası ilə qan kapilyarları arasında $O_2$ və $CO_2$ qazlar mübadiləsini təmin edən cüt orqan.

Klinik: Sağ ağciyər 3 paydan, sol ağciyər isə ürək kəsiyi səbəbilə 2 paydan ibarətdir.
TənəffüsTA2: 3150

Trachea

Az: Nəfəs Borusu (Traxeya)
En: Trachea

Qırtlaqdan başlayan və 4-5-ci döş fəqərəsi səviyyəsində iki baş bronxa şaxələnən (bifurkasiya) nalvari qığırdaqlı boru.

Klinik: Yuxarı tənəffüs yollarının kəskin obstruksiyasında təcili traxeostomiya icra edilir.
TənəffüsTA2: 3280

Alveolus pulmonis

Az: Ağciyər Alveolu
En: Pulmonary Alveolus

Divarı I və II tip pnevmositlərdən təşkil olunmuş mikroskopik qovuqcuq; II tip pnevmositlər surfaktant sintez edir.

Klinik: Surfaktant çatışmazlığı yeni doğulmuşlarda respirator distress sindromuna (RDS) gətirib çıxarır.
TənəffüsTA2: 2150

Diaphragma

Az: Diafraqma
En: Diaphragm

Döş və qarın boşluqlarını ayıran, n. phrenicus ilə innervasiya olunan ən başlıca tənəffüs əzələsi.

Klinik: Yığılması zamanı döş qəfəsinin həcmi böyüyür və mənfi təzyiq yaranaraq nəfəsalma baş verir.
İfrazatTA2: 3400

Renes

Az: Böyrəklər
En: Kidneys

Qarın arxasında yerləşən, sutkada 180 litr qan plazmasını süzərək su-duz balansını və sidik hasilatını təmin edən lobyavari orqan.

Klinik: Qan təzyiqini tənzimləyən renin və qanyaranmanı stimulə edən eritropoetin hormonlarını sintez edir.
İfrazatTA2: 3440

Nephronum

Az: Nefron
En: Nephron

Hər böyrəkdə təxminən 1 milyon ədəd olan, qlomerul yumaqcığından və borucuqlar sistemindən ibarət struktur-funksional vahid.

Klinik: Qlomerul filtrasiyası, kanalcıq reabsorbsiyası və sekresiyası ilə son sidik formalaşır.
İfrazatTA2: 3450

Glomerulus

Az: Qlomerul Yumaqcığı
En: Renal Glomerulus

Gətirici arteriolanın Şumlyanski-Boumen kapsulu daxilində əmələ gətirdiyi yüksək hidrostatik təzyiqli kapilyar şəbəkə.

Klinik: Qlomerulonefrit zamanı filtrasiya baryeri zədələnərək sidikdə zülal (proteinuriya) və qan (hematuriya) çıxır.
İfrazatTA2: 3550

Vesica urinaria

Az: Sidik Kisəsi
En: Urinary Bladder

Kiçik çanaqda yerləşən, keçid epiteli və detruzor əzələsi ilə 500-700 ml həcmə qədər genişlənə bilən sidik rezervuarı.

Klinik: Sistit zamanı sidik kisəsi selikli qişasının bakterial iltihabı və dizuriya baş verir.
SkeletTA2: 0500

Cranium

Az: Kəllə
En: Skull

Beyin kəlləsi (8 sümük) və üz kəlləsindən (14 sümük) ibarət, baş beyni və analizatorları qoruyan möhkəm sümük kompleksi.

Klinik: Kəllə sümükləri tikişlər (suturalar) vasitəsilə hərəkətsiz birləşir.
SkeletTA2: 1000

Columna vertebralis

Az: Onurğa Sütunu
En: Vertebral Column

32-34 fəqərədən (7 boyun, 12 döş, 5 bel, 5 oma, 3-5 büzdüm) ibarət, fizioloji əyriliklərə (lordoz, kifoz) malik ox skeleti.

Klinik: Fəqərəarası diskin yırtığı onurğa beyni sinir kökcüyünü sıxaraq kəskin radikulopatiya törədir.
SkeletTA2: 1400

Femur

Az: Bud Sümüyü
En: Femur

İnsan skeletinin ən uzun, ən möhkəm və ən böyük borulu sümüyü; çanaq və diz oynaqlarını təşkil edir.

Klinik: Yaşlılarda osteoporoz fonunda bud boynunun sınığı ən təhlükəli travmalardandır.
SkeletTA2: 2340

Musculus biceps brachii

Az: Bazu İkibaşlı Əzələsi (Biseps)
En: Biceps Brachii Muscle

Qolun ön nahiyəsində yerləşən, dirsək oynağında bükmə və biləyin supinasiyasını (bayıra çevrilmə) icra edən əzələ.

Klinik: Nervus musculocutaneus ilə innervasiya olunur.
LaboratoriyaTA2: 9100

Erythrocytus

Az: Eritrosit (Qırmızı Qan Hüceyrəsi)
En: Red Blood Cell

Nüvəsiz, iki tərəfi basıq bikonkav disk formalı qan hüceyrəsi; tərkibindəki hemoqlobinlə toxumalara oksigen daşıyır.

Klinik: Ömrü təxminən 120 gündür; qanda norması kişilərdə 4.5-5.5, qadınlarda 4.0-5.0 × 10¹²/L-dir.
LaboratoriyaTA2: 9110

Leucocytus

Az: Leykosit (Ağ Qan Hüceyrəsi)
En: White Blood Cell

Nüvəli qan hüceyrələri qrupu (neytrofillər, limfositlər, monositlər, eozinofillər, bazofillər); orqanizmin immun müdafiəsini təmin edir.

Klinik: Bakterial infeksiyalarda leykositoz və sola meylli çubuqnüvəli artım müşahidə edilir.
LaboratoriyaTA2: 9120

Thrombocytus

Az: Trombosit (Qan Lövhəciyi)
En: Platelet

Sümük iliyində meqakariositlərin sitoplazmasından qopan nüvəsiz fraqmentlər; ilkin hemostaz və laxtalanmada iştirak edir.

Klinik: Norması 150-400 × 10⁹/L; 50-dən aşağı düşməsi spontan qanaxma təhlükəsi yaradır.
LaboratoriyaTA2: 9200

Agglutinatio

Az: Aqqlütinasiya
En: Agglutination

Antigenlərin (eritrosit səthindəki aqqlütinogenlərin) spesifik antitellərlə (aqqlütininlərlə) birləşərək görünən dənələr şəklində çökməsi.

Klinik: ABO və Rh qan qruplarının təyini bu klassik seroloji reaksiyaya əsaslanır.
LaboratoriyaTA2: 9210

Hemolysis

Az: Hemoliz
En: Hemolysis

Eritrosit membranının tamlığının pozulması nəticəsində hüceyrə daxilindəki hemoqlobinin qan plazmasına və ya məhlula çıxması.

Klinik: Distillə suyu kimi hipotonik mühitdə osmotik hemoliz ('laklaşmış qan') baş verir.
LaboratoriyaTA2: 9220

Centrifugatio

Az: Sentrifuqasiya
En: Centrifugation

Qarışıqların yüksək mərkəzəqaçma qüvvəsinin təsiri ilə sıxlıq qradiyentinə uyğun olaraq fraksiyalara ayrılması üsulu.

Klinik: Qanı plazma və formalı elementlərə ayırmaq üçün 3000 dövr/dəq sürətdə 10 dəqiqə sentrifuqalaşdırılır.
LaboratoriyaTA2: 9230

Spectrophotometria

Az: Spektrofotometriya
En: Spectrophotometry

Məhlulun müəyyən dalğa uzunluğunda işığı udma (absorbsiya) dərəcəsinə əsasən Lambert-Ber qanunu ilə qatılığın hesablanması.

Klinik: Qanda hemoqlobin, qlükoza və xolesterinin dəqiq miqdarının təyinində istifadə olunur.
LaboratoriyaTA2: 9240

Electrophoresis

Az: Elektroforez
En: Electrophoresis

Yüklü biopolimerlərin (DNT, RNT, zülallar) elektrik sahəsinin təsiri ilə aqaroza və ya poliakrilamid gelində ölçülərinə görə ayrılması.

Klinik: Genetik analizlərdə PCR məhsullarının ölçüsünü və zülal fraksiyalarını təyin etmək üçün tətbiq olunur.
LaboratoriyaTA2: 9250

Amplificatio PCR

Az: PCR Amplifikasiyası
En: PCR Amplification

Taq-polimeraza fermenti vasitəsilə spesifik hədəf DNT ardıcıllığının in vitro şəraitdə milyonlarla nüsxəsinin sintez edilməsi.

Klinik: Yoluxucu xəstəliklərin (COVID-19, Hepatit, QİÇS) və genetik mutasiyaların erkən diaqnostikasında əvəzsizdir.
LaboratoriyaTA2: 9260

Titratio chemica

Az: Kimyəvi Titrləmə
En: Chemical Titration

Qatılığı dəqiq məlum olan standart işçi məhlulun (titrantın) tədqiq olunan məhlula stöxiometrik ekvivalentlik nöqtəsinə qədər əlavə edilməsi.

Klinik: Klinik laboratoriyada mədə şirəsinin turşuluğunu və qanın bufer qabiliyyətini təyin etməkdə tətbiq edilir.

Beynəlxalq Nomenklatura Terminoloji Cədvəli

Standart TA2 kodları və klinik tətbiq sahələri.

Termin (Latın)AzərbaycanİngilisTA2 KoduTərif və Klinik İzah
Anatomia systemicaSistemli AnatomiyaSystemic AnatomyTA2: 0001İnsan orqanizminin quruluşunu funksional orqan sistemləri üzrə (skelet, əzələ, ürək-damar, sinir və s.) tədqiq edən fundamental morfoloji elm.
Physiologia clinicaKlinik FiziologiyaClinical PhysiologyTA2: 0005Sağlam və patoloji şəraitdə orqanların, hüceyrələrin və biokimyəvi sistemlərin funksional fəaliyyətini öyrənən elm.
Histologia generalisÜmumi HistologiyaGeneral HistologyTA2: 0010Dörd əsas toxuma qrupunun (epitel, birləşdirici, əzələ, sinir) mikroskopik və submikroskopik təşkilini öyrənir.
CorÜrəkHeartTA2: 3842Döş qəfəsinin orta divararalığında yerləşən, dörd kameralı (iki qulaqcıq, iki mədəcik) boşluqlu əzələvi nasos orqanı.
MyocardiumMiokardMyocardiumTA2: 3870Ürək divarının ən qalın təbəqəsi; şaxələnən kardiomiositlərdən və kalsium ionları ilə tənzimlənən yığılma aparatından ibarətdir.
EndocardiumEndokardEndocardiumTA2: 3885Ürək kameralarını və qapaq taylarını daxildən örtən nazik, hamar endotelial və subendotelial qat.
PericardiumPerikard (Ürəkönü kisə)PericardiumTA2: 3900Ürəyi və böyük damarların köklərini əhatə edən xarici fibroz və daxili ikiqatlı seroz qişa.
AortaAortaAortaTA2: 4050Sol mədəcikdən başlayan, qalxan hissə, qövs və enən aortadan ibarət bədənin ən iri elastiki magistral arteriyası.
Arteria coronaria dextra / sinistraSağ və Sol Tac ArteriyalarıRight / Left Coronary ArteryTA2: 4120Aorta soğanağının Valsalva cibindən çıxaraq miokardı oksigen və qida maddələri ilə təchiz edən əsas damarlar.
Valva mitralis (bicuspidalis)Mitral QapaqMitral ValveTA2: 3965Sol qulaqcıqla sol mədəcik arasında yerləşən, iki taydan (ön və arxa) ibarət atrioventrikulyar qapaq.
Valva tricuspidalisÜçtaylı QapaqTricuspid ValveTA2: 3940Sağ qulaqcıqla sağ mədəcik arasında yerləşən, üç taydan (ön, arxa, arakəsmə) ibarət qapaq mexanizmi.
HeparQaraciyərLiverTA2: 2780Sağ qabırğaaltı və epiqastral nahiyədə yerləşən, öd hasilatı, plazma zülallarının sintezi və detoksikasiyanı həyata keçirən ən böyük parenximatoz vəzi.
Gaster (Ventriculus)MədəStomachTA2: 2620Qida borusu ilə onikibarmaq bağırsaq arasında yerləşən, xlorid turşusu və pepsinlə ximus əmələ gətirən J-şəkilli əzələvi orqan.
PancreasMədəaltı VəziPancreasTA2: 2840Retroperitoneal yerləşən, həzm fermentləri (ekzokrin) və Langerhans adacıqlarında insulin/qlükaqon (endokrin) ifraz edən qarışıq vəzi.
DuodenumOnikibarmaq BağırsaqDuodenumTA2: 2680Nazik bağırsağın 25-30 sm uzunluğunda C-şəkilli başlanğıc hissəsi; böyük duodenal məməciyə (Fater) ümumi öd axarı və pankreas axarı açılır.
JejunumAcı BağırsaqJejunumTA2: 2715Nazik bağırsağın orta hissəsi; sıx bağırsaq xovları və mikroxovlar hesabına sorulma sahəsi 200 m²-ə çatır.
IleumQalça BağırsaqIleumTA2: 2730Nazik bağırsağın son şöbəsi; selikaltı qatında çoxsaylı qrup halında limfa follikulları (Peyer düyünləri) saxlayır.
Appendix vermiformisSoxulcanabənzər Çıxıntı (Appendiks)AppendixTA2: 2760Kor bağırsağın aşağı-arxa divarından ayrılan, zəngin limfoid toxumalı immunitet və bağırsaq mikroflorası rezervuarı.
ColonÇənbər BağırsaqColonTA2: 2770Yoğun bağırsağın qalxan, köndələn, enən və siqmavari şöbələrindən ibarət, su və elektrolitlərin geriyə sorulduğu şöbəsi.
EncephalonBaş BeyinBrainTA2: 5200Kəllə boşluğunda yerləşən, təxminən 86 milyard neyrondan və qliya hüceyrələrindən ibarət mərkəzi sinir sistemi orqanı.
CerebellumBeyincikCerebellumTA2: 5600Kəllənin arxa çalxasında yerləşən, hərəkətlərin dəqiq koordinasiyası, tarazlıq və əzələ tonusunu idarə edən şöbə.
Truncus encephaliBeyin KötüyüBrainstemTA2: 5400Uzunsov beyin, körpü və orta beyindən ibarət; tənəffüs və damar-hərəki həyati mərkəzləri saxlayan sütun.
Medulla spinalisOnurğa BeyniSpinal CordTA2: 5100Onurğa kanalında foramen magnumdan L1-L2 fəqərə səviyyəsinə qədər uzanan silindrik sinir toxuması sütunu.
PulmonesAğciyərlərLungsTA2: 3200Döş qəfəsində yerləşən, xarici mühit havası ilə qan kapilyarları arasında $O_2$ və $CO_2$ qazlar mübadiləsini təmin edən cüt orqan.
TracheaNəfəs Borusu (Traxeya)TracheaTA2: 3150Qırtlaqdan başlayan və 4-5-ci döş fəqərəsi səviyyəsində iki baş bronxa şaxələnən (bifurkasiya) nalvari qığırdaqlı boru.
Alveolus pulmonisAğciyər AlveoluPulmonary AlveolusTA2: 3280Divarı I və II tip pnevmositlərdən təşkil olunmuş mikroskopik qovuqcuq; II tip pnevmositlər surfaktant sintez edir.
DiaphragmaDiafraqmaDiaphragmTA2: 2150Döş və qarın boşluqlarını ayıran, n. phrenicus ilə innervasiya olunan ən başlıca tənəffüs əzələsi.
RenesBöyrəklərKidneysTA2: 3400Qarın arxasında yerləşən, sutkada 180 litr qan plazmasını süzərək su-duz balansını və sidik hasilatını təmin edən lobyavari orqan.
NephronumNefronNephronTA2: 3440Hər böyrəkdə təxminən 1 milyon ədəd olan, qlomerul yumaqcığından və borucuqlar sistemindən ibarət struktur-funksional vahid.
GlomerulusQlomerul YumaqcığıRenal GlomerulusTA2: 3450Gətirici arteriolanın Şumlyanski-Boumen kapsulu daxilində əmələ gətirdiyi yüksək hidrostatik təzyiqli kapilyar şəbəkə.
Vesica urinariaSidik KisəsiUrinary BladderTA2: 3550Kiçik çanaqda yerləşən, keçid epiteli və detruzor əzələsi ilə 500-700 ml həcmə qədər genişlənə bilən sidik rezervuarı.
CraniumKəlləSkullTA2: 0500Beyin kəlləsi (8 sümük) və üz kəlləsindən (14 sümük) ibarət, baş beyni və analizatorları qoruyan möhkəm sümük kompleksi.
Columna vertebralisOnurğa SütunuVertebral ColumnTA2: 100032-34 fəqərədən (7 boyun, 12 döş, 5 bel, 5 oma, 3-5 büzdüm) ibarət, fizioloji əyriliklərə (lordoz, kifoz) malik ox skeleti.
FemurBud SümüyüFemurTA2: 1400İnsan skeletinin ən uzun, ən möhkəm və ən böyük borulu sümüyü; çanaq və diz oynaqlarını təşkil edir.
Musculus biceps brachiiBazu İkibaşlı Əzələsi (Biseps)Biceps Brachii MuscleTA2: 2340Qolun ön nahiyəsində yerləşən, dirsək oynağında bükmə və biləyin supinasiyasını (bayıra çevrilmə) icra edən əzələ.
ErythrocytusEritrosit (Qırmızı Qan Hüceyrəsi)Red Blood CellTA2: 9100Nüvəsiz, iki tərəfi basıq bikonkav disk formalı qan hüceyrəsi; tərkibindəki hemoqlobinlə toxumalara oksigen daşıyır.
LeucocytusLeykosit (Ağ Qan Hüceyrəsi)White Blood CellTA2: 9110Nüvəli qan hüceyrələri qrupu (neytrofillər, limfositlər, monositlər, eozinofillər, bazofillər); orqanizmin immun müdafiəsini təmin edir.
ThrombocytusTrombosit (Qan Lövhəciyi)PlateletTA2: 9120Sümük iliyində meqakariositlərin sitoplazmasından qopan nüvəsiz fraqmentlər; ilkin hemostaz və laxtalanmada iştirak edir.
AgglutinatioAqqlütinasiyaAgglutinationTA2: 9200Antigenlərin (eritrosit səthindəki aqqlütinogenlərin) spesifik antitellərlə (aqqlütininlərlə) birləşərək görünən dənələr şəklində çökməsi.
HemolysisHemolizHemolysisTA2: 9210Eritrosit membranının tamlığının pozulması nəticəsində hüceyrə daxilindəki hemoqlobinin qan plazmasına və ya məhlula çıxması.
CentrifugatioSentrifuqasiyaCentrifugationTA2: 9220Qarışıqların yüksək mərkəzəqaçma qüvvəsinin təsiri ilə sıxlıq qradiyentinə uyğun olaraq fraksiyalara ayrılması üsulu.
SpectrophotometriaSpektrofotometriyaSpectrophotometryTA2: 9230Məhlulun müəyyən dalğa uzunluğunda işığı udma (absorbsiya) dərəcəsinə əsasən Lambert-Ber qanunu ilə qatılığın hesablanması.
ElectrophoresisElektroforezElectrophoresisTA2: 9240Yüklü biopolimerlərin (DNT, RNT, zülallar) elektrik sahəsinin təsiri ilə aqaroza və ya poliakrilamid gelində ölçülərinə görə ayrılması.
Amplificatio PCRPCR AmplifikasiyasıPCR AmplificationTA2: 9250Taq-polimeraza fermenti vasitəsilə spesifik hədəf DNT ardıcıllığının in vitro şəraitdə milyonlarla nüsxəsinin sintez edilməsi.
Titratio chemicaKimyəvi TitrləməChemical TitrationTA2: 9260Qatılığı dəqiq məlum olan standart işçi məhlulun (titrantın) tədqiq olunan məhlula stöxiometrik ekvivalentlik nöqtəsinə qədər əlavə edilməsi.