Qoxu Siniri (I Kəllə Cütü)

Nervus olfactorius [I]

English: Olfactory Nerve (CN I)

Qoxu duyğusunu burun selikli qişasından talamusu dolanmadan birbaşa beyinə daşıyan ilk kəllə siniri.

Anatomik Morfologiya və Quruluş

Burunun yuxarı balıqqulağı nahiyəsindəki reseptor hüceyrələrin aksonları 15-20 ədəd qoxu sapı (fila olfactoria) şəklində lamina cribrosa-dan keçərək bulbus olfactorius-a daxil olur.

Fizioloji Funksiyaları:

Uçucu qoxu molekullarını qəbul edərək birbaşa piriform qabığa, amigdalaya və entorinal sahəyə çatdırır.

Klinik Əhəmiyyət və Patologiyalar

Kəllə əsası sınıqlarında və viral infeksiyalarda (məs. COVID-19) zədələnərək tam qoxu itkisi (anosmiya) törədir.

Ən Çox Rast Gəlinən Xəstəliklər:

Anosmiya (qoxu itkisi)Kəlbir sümüyü sınığı və likvoreyaQoxu hallüsinasiyaları (Unsinat tutmalar)

Texniki & Elmi Məlumat

Sistem: NERVOUS

Kateqoriya: Kəllə sinirləri

3D Koordinat: [0, 1.63, 0.05]

Elmi Fakt

Qoxu neyronları insan orqanizmində bütün ömrü boyu kök hüceyrələrdən bölünərək yenilənən yeganə sensor neyronlardır.