Sinir Sistemi və Baş Beyin
Mərkəzi (beyin qabığı, paylar, limbik sistem, bazal qanqlionlar, beyin kötüyü, onurğa beyni), Periferik (12 cüt kəllə siniri, kələflər) və Vegetativ (simpatik, parasimpatik, enterik) sinir sisteminin tam atlası.
Bu Sistemə Daxil Olan Orqanlar (42)
Bütün orqanlara qayıtBaş Beyin
Təxminən 86 milyard neyron və trilyonlarla sinapsdan ibarət şüurun və orqanizmin ali idarəetmə mərkəzi.
Ön / Alın Payı
Şəxsiyyətin, iradi hərəkətlərin, qərar qəbul etmənin və nitq motorikasının mərkəzi.
Təpə Payı
Toxunma, ağrı, temperatur və fəza oriyentasiyasının ali qabıq mərkəzi.
Gicgah Payı
Eşitmə, musiqi duyumu, uzunmüddətli yaddaş və nitqin başa düşülməsi mərkəzi.
Ənsə Payı
Gözlərdən gələn vizual informasiyanı emal edən ilkin və assosiativ görmə mərkəzi.
Döyənək Cisim
Sağ və sol beyin yarımkürələrini bir-biri ilə bağlayan 200 milyondan çox mielinli sinir lifi dəstəsi.
Qazamat / Qabar (Thalamus)
Qoxu istisna olmaqla bütün hissiyyat siqnallarının beyin qabığına keçməzdən əvvəl süzüldüyü ali rele stansiyası.
Hipotalamus
Bədənin homeostazını, daxili orqanları və endokrin sistemi idarə edən ali vegetativ mərkəz.
Orta Beyin
Qara maddə (substantia nigra) və dördtəpəli cismi daxilində saxlayan, görmə və eşitmə oriyentasiya mərkəzi.
Varol Körpüsü
Beyin yarımkürələri, beyincik və onurğa beyni arasında körpü yaradan massiv ağ maddə qabarıqlığı.
Uzunsov Beyin
Qan dövranı və tənəffüsün avtomatik həyati mərkəzlərini saxlayan ən kritik beyin şöbəsi.
Beyincik
Hərəkətlərin koordinasiyası, müvazinət, əzələ tonusu və motor vərdişlərin avtomatlaşması mərkəzi.
Onurğa Beyni
Onurğa kanalında yerləşən, baş beynin bədənlə rabitəsini və seqmentar refleksləri icra edən sinir sütunu.
Görmə Siniri (II Kəllə Cütü)
Gözün torlu qişasından çıxaraq vizual impulsları baş beyinə daşıyan qalın sensor sinir.
Üçlü Sinir (V Kəllə Cütü)
Bütün üzün dərisini, dişləri, ağız boşluğunu innervasiya edən və çeynəmə əzələlərini hərəkətə gətirən ən böyük kəllə siniri.
Üz Siniri (VII Kəllə Cütü)
Bütün mimika əzələlərini hərəkətə gətirən, həmçinin dad və gözyaşı sekresiyasını təmin edən mühüm sinir.
Azan Sinir (X Kəllə Cütü)
Kəllədən çıxaraq döş və qarın boşluğundakı bütün həyati daxili orqanları innervasiya edən ən uzun kəllə siniri.
Oturaq Siniri
İnsan anatomiyasının ən qalın və ən uzun periferik siniri; baş barmaq qalınlığındadır.
Beyin Qişaları
Baş və onurğa beynini daxildən əhatə edən üçqatlı zirehli mühafizə qişaları kompleksi.
Mərkəzönü Qırış (Primer Motor Qabıq)
Brodman 4 sahəsi; bədənin bütün iradi skelet əzələlərini idarə edən baş mühərrik mərkəz.
Mərkəzarxası Qırış (Primer Somatosensor Qabıq)
Brodman 1, 2, 3 sahələri; toxunma, ağrı, temperatur və proprioseptiv hisslərin qəbul olunduğu ali mərkəz.
Ada Payı (Insula / Reyl Adası)
Yan şırımın (sulcus lateralis) dərinliyində qapalı qalmış, visserosensor, dad və emosional şüur mərkəzi.
Hippokamp (Dəniz Atı / Ammon Buynuzu)
Yeni xatirələrin konsolidasiyası (uzunmüddətli yaddaşa keçidi) və məkan naviqasiyasını təmin edən qövsşəkilli neyron strukturu.
Badamabənzər Cisim (Amigdala)
Təhlükə və qorxu siqnallarının analizi, emosional xatirələrin saxlanması və aqressiyanın mərkəzi nüvəsi.
Bazal Qanqlionlar (Qabıqaltı Düyünlər)
Hərəkətlərin axıcılığını, əzələ tonusunu və avtomatlaşmış motor vərdişləri idarə edən mürəkkəb neyron şəbəkəsi.
Daxili Kapsul (Capsula Interna)
Beyin qabığı ilə onurğa beyni və beyin kötüyü arasında keçən bütün əsas qalxan və enən liflərin sıx V-şəkilli magistral dəstəsi.
Beyin Tağı (Fornix)
Hippokampı məməcik cisimləri (corpora mamillaria) ilə birləşdirən C-şəkilli zərif ağ maddə dəstəsi.
Qozabənzər Vəzi (Epifiz / Şişvari Cisim)
Retinadan gələn işıq siqnallarına əsasən qaranlıqda melatonin ifraz edən sirkad ritm tənzimləyicisi.
Mədəciklər Sistemi və Likvor Dövranı
Beyin daxilində likvorla dolu dörd əlaqəli boşluq: iki yan mədəcik, üçüncü mədəcik və dördüncü mədəcik.
Qoxu Siniri (I Kəllə Cütü)
Qoxu duyğusunu burun selikli qişasından talamusu dolanmadan birbaşa beyinə daşıyan ilk kəllə siniri.
Gözü Hərəkət Etdirici Sinir (III Kəllə Cütü)
Göz almasının dörd xarici əzələsini, bəbək sıxıcısını və yuxarı qapağı qaldıran əzələni təchiz edən mühərrik sinir.
Blokabənzər Sinir (IV Kəllə Cütü)
Gözün yuxarı çəp əzələsini innervasiya edən, beyin kötüyünün arxa səthindən çıxan ən incə kəllə siniri.
Uzaqlaşdırıcı Sinir (VI Kəllə Cütü)
Gözün bayır düz əzələsini innervasiya edərək göz almasını gicgah tərəfə uzaqlaşdıran mühərrik sinir.
Dəhliz-İlbiz Siniri (VIII Kəllə Cütü)
Eşitmə və müvazinət duyğularını daxili qulaqdan beyin kötüyünə nəql edən xüsusi hissi sinir.
Dil-Udlaq Siniri (IX Kəllə Cütü)
Dilin arxa 1/3 hissəsinin dad və ümumi hissini, udlaq əzələlərini və qulaqaltı vəzini innervasiya edən qarışıq sinir.
Əlavə Sinir (XI Kəllə Cütü)
Döş-körpücük-məməyəbənzər və trapesiyayabənzər əzələləri innervasiya edən təmiz mühərrik siniri.
Dilaltı Sinir (XII Kəllə Cütü)
Dilin bütün xüsusi və skelet əzələlərini innervasiya edən baş mühərrik siniri.
Boyun Kələfi və Diafraqma Siniri
C1-C4 boyun sinirlərinin ön şaxələrindən təşkil olunmuş kələf və həyati tənəffüs siniri (n. phrenicus).
Qol Kələfi (Bazu Kələfi)
C5-T1 onurğa beyni seqmentlərindən başlayan və bütün yuxarı ətrafı innervasiya edən sinir şəbəkəsi.
Bel-Oma Kələfi və Bud Siniri
L1-S4 sinirlərindən təşkil olunmuş, çanağı və bütün aşağı ətrafı innervasiya edən ən güclü kələf sistemi.
Simpatik Sinir Sistemi (Sərhəd Gövdəsi)
'Döyüş və ya qaç' (Fight or Flight) cavabını təmin edən qanqlionlar silsiləsi və torako-lümbər mərkəzlər.
Parasimpatik və Enterik Sinir Sistemi
'İstirahət et və həzm et' (Rest & Digest) kranio-sakral şöbəsi və bağırsağın 100 milyon neyronlu 'ikinci beyni'.